Το μαγικό ραβδί είσαι εσύ!

Το μαγικό ραβδί είσαι εσύ!

«Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και με παραβολές

είναι γιατί τ’ ακούς γλυκύτερα,

κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή

γιατί είναι αμίλητη και προχωράει,

στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο

μνησιπήμων πόνος».

 

Γ. Σεφέρης

Ο μόνος λόγος που οι άνθρωποι δεν πιστεύουν στις μαγικές δυνατότητες που εμφέρουν είναι επειδή αναζητούν μια μαγική ράβδο, όπως στα παραμύθια, είτε επειδή πιστεύουν ότι τα πάντα μπορούν να εξηγηθούν λογικά και ως εκ τούτου το πλαίσιο της συγκεκριμένης νόησης μέσα στο οποίο κινούνται, έχει καταστήσει την εσώτερη φλόγα της μαγείας τους ανενεργή έως σχεδόν ανύπαρκτη. Και λέω σχεδόν ανύπαρκτη, διότι η φλόγα της ψυχής σιγοκαίει έστω και ασθενικά, εξακολουθεί να υφίσταται κρυμμένη μέσα στο μαγικό σπήλαιο της καρδιάς, ακόμα και σε ημιθανή μορφή, ακόμα κι αν έχει τόσο ατονήσει, που φαινομενικά φαντάζει σαν να έχει σβήσει.

 

Στην πρώτη περίπτωση, όσων δεν πιστεύουν στις μαγικές δυνατότητές τους, είναι γεγονός ότι είθισται να αναθέτουν την μεταμόρφωσή τους σε κάτι έξω από αυτούς, σ’ ένα αντικείμενο ας πούμε που διαθέτει μαγικές δυνάμεις, που τα παραμύθια βρίθουν τέτοιου είδους αντικειμένων και μάλιστα, τα μαγικά παραμύθια, τα οποία με τον συμβολικό τους λόγο μιλάνε για την ιερότητα της ανείπωτης οδύνης. Ή αναζητούν τις μαγικές δυνάμεις σε πλάσματα που είθισται να τα τοποθετούν σε βάθρο και να τους προσδίδουν μια μαγεία και δύναμη που τις περισσότερες φορές δεν τους αναλογεί και κατ’ επέκταση να εκχωρούν τη δύναμή τους σε αυτούς που οι ίδιοι έχουν στέψει ως παντοδύναμους και παντογνώστες.

Συχνά βέβαια στα παραμύθια, και ίσως και στην πραγματικότητα, τα μαγικά αντικείμενα ή οι φέροντες μαγικές δυνάμεις αποτελούν προβολές και εκδηλώσεις στην εξωτερική μορφική πραγματικότητα ενός δυναμικού και μιας σύνθεσης ποιοτήτων που ο ίδιος ο ήρωας διαθέτει στα εσωτερικά πεδία της ψυχής του, μα δυσκολεύεται να αναγνωρίσει και να διαχειριστεί. Πρόκειται θεωρώ για υλικό πολύτιμο που είθισται να είναι καταχωνιασμένο κυριολεκτικά στα σκιερά και ανεξερεύνητα κομμάτια του χάρτη της ψυχής, και πρόκειται για το φαινόμενο που ο Γιουνγκ αποκαλεί χρυσό στην Σκιά.

Και είναι πολύ πιο δύσκολο να συνδιαλλαγεί η ψυχή με τον πολύτιμο θησαυρό που εμφέρει κρυμμένο στα άδυτα και σκοτεινά έγκατα της ύπαρξης από το να βγάλει τους κρυμμένους σκελετούς από την ντουλάπα. Η αναγνώριση της κατοχής του χρυσού στην σκιά, δηλαδή στα αποκηρυγμένα μας κομμάτια, αποτελεί μια διαδικασία τρομακτικά δύσκολη για τους πολλούς. Κατά έναν παράξενο τρόπο, οι άνθρωποι αντιστέκονται στις εκλεκτές και μεγαλοπρεπείς πλευρές της σκιάς τους πιο επίμονα απ’ ό,τι κρύβουν τις σκοτεινές τους πλευρές. (*1) O χρυσός σχετίζεται με το ανώτερο κάλεσμά μας και σε ορισμένα στάδια της ζωής μας δυσκολευόμαστε να το αποδεχτούμε αυτό το γεγονός. Το να αγνοούμε το χρυσό μας κομμάτι είναι εξίσου καταστροφικό με το να αγνοούμε τη σκοτεινή πλευρά της ψυχής. Όμως, είναι καθήκον του κάθε αληθινού ποιητή, να παίρνει τον κατακερματισμένο κόσμο που μας περιβάλλει και από αυτόν να συνθέτει μια ολότητα.

 

 Αυτοί που δεν πιστεύουν στις μαγικές δυνάμεις που εμφέρουν, δεν πιστεύουν αληθινά ούτε στα παραμύθια ούτε στην αλήθεια που αυτά μεταφέρουν απάνω στα αορατοδιάφανά τους φτερά και που ενσταλάζουν με τρόπο απροσδόκητα θαυμαστό στις ψυχές, ως αγγελιοφόροι του Ουρανού. Κατά βάθος δεν πιστεύουν στο εφικτό του φαινομενικά αδιανόητου, ωστόσο μια δύναμη μέσα τους λειτουργεί πέρα από τη σφαίρα της συνηθισμένης και συγκεκριμένης λογικής και τους ωθεί στην αναζήτηση του Αγνώστου που κραδαίνει τις χορδές της ψυχής τους και στην αποκατάσταση της ενότητας ενός θρυμματισμένου κόσμου. Τοποθετώντας το στην σφαίρα του μύθου, θυμίζουν εκείνον τον αναζητητή του σπιτιού του Θεού, που η πίστη του στο μη Ορατό που φαντάζει μακρινό, λειτουργεί σαν μια σπίθα που πυροδοτεί και κινητοποιεί την εσωτερική του αναζήτηση που εκφράζεται και στο φυσικό υλικό επίπεδο, σαν ένα κερί που φωτίζει τον δρόμο του και σαν μια φωτοσταλαγματιά που είναι αρκετή για να τον εμπνεύσει και να θέσει την καρδιά του σε κίνηση.

…«Τον αναζητούσε παντού και λένε πως μερικές φορές τον είδε από μακριά. Μια φορά τον είδε στην σκιά ενός μοναχικού δέντρου με πυκνή φυλλωσιά και ρίζες που έβγαιναν στη γη και σχημάτιζαν θαρρείς προσκυνητές σε στάση προσευχής μπροστά από τον πελώριο κορμό του δέντρου. Μέχρι να φτάσει στο δέντρο με τις μεγάλες ρίζες, ο Θεός είχε πάει αλλού. Άλλη φορά τον είδε δίπλα σε ένα μικρό ελάφι που ξεψυχούσε κοντά σε μια λίμνη και του φάνηκε πως ο Θεός παρέστεκε σε εκείνο το πλάσμα κρατώντας το στην στοργική ουρανοαγκαλιά του…. Όμως μέχρι να φτάσει στο σημείο αυτό, ο Θεός είχε πάει κάπου αλλού»…(*2)

Όμως όταν βρίσκει πια το Σπίτι του Θεού, ανείπωτη είναι η εσώτερη χαρά που κατακλύζει την ύπαρξή του, μα και η έκστασή του που παραλύει σχεδόν κάθε μόριο της ύπαρξής του λιώνοντάς το σε έναν ωκεανό Απειροσύνης. Μα την ώρα ακριβώς που ετοιμάζεται να χτυπήσει την πόρτα, κάτι που έχει ονειρευτεί άπειρες φορές στο διάβα της ζωής του, αποδεικνύεται πως δεν είναι έτοιμος το Αόρατο να γίνει ορατό, δεν είναι έτοιμος για την υλοποίηση του θαύματος στη ζωή του… Αναρωτιέται πώς θα μπορεί να ζει μετά, αφού η αναζήτησή του θα έχει πια τελειώσει. Αυτό που ως τώρα νοηματοδοτούσε την ύπαρξη και τη ζωή του, δεν θα υφίσταται πια και αναρωτιέται ποιον λόγο ύπαρξης άραγε θα έχει αν τελειώσει η αναζήτησή του. Τρέμοντας από φόβο άρχισε να τρέχει όπως δεν είχε τρέξει ποτέ άλλοτε στη ζωή του χωρίς να γυρίσει να κοιτάξει πίσω του ούτε μια στιγμή. «Ο άνθρωπος δεν έπαψε να αναζητά τον Θεό και να τρέχει ασταμάτητα χωρίς ανάσα και χωρίς πίσω του να κοιτά ούτε μια στιγμή. Τώρα πια όμως γνώριζε το σπίτι του Θεού και η αναζήτησή του είχε μια ιδιομορφία μοναδική: προσπαθούσε να αποφεύγει το μέρος που γνώριζε πως βρισκόταν το σπίτι του Θεού και τον αναζητούσε οπουδήποτε αλλού μέσα στο Σύμπαν. Έτσι δεν ησύχαζε στιγμή και είχε πια πείσει τον εαυτό του πως δεν φοβάται τον Θεό, γιατί γνωρίζει που ζει, παρότι ο φόβος να αντικρύσει κατάματα τον Θεό, τον απομάκρυνε όλο και πιο πολύ από τον Εαυτό του και από τον αληθινό σκοπό του.» (*3)

ΜάγωνΌμως η Πύλη του Θαύματος είναι πάντα εσωτερική – είναι η μαγική ικανότητα να δημιουργούμε και να καταστρέφουμε – η ικανότητα να μετασχηματίσουμε τα ελαττώματά μας σε δύναμη, η ικανότητά μας να μεταμορφωθούμε σε άψογους πολεμιστές του πνεύματος του ανθρώπου και η ικανότητα να μετασχηματιστούμε οι ίδιοι στον αληθινό άνθρωπο, τον μικρόκοσμο του Μακρόκοσμου. (*4)

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη δύναμη του ανθρώπου ως μαγικού Όντος του Σύμπαντος.

Μπορεί ο ίδιος ο άνθρωπος άραγε να είναι το μαγικό ραβδί και τι εννοούμε με τη φράση αυτή; Το ραβδί γνωρίζουμε καταρχάς πως πιθανόν να είναι το αρχαιότερο εργαλείο που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος, ένα είδος προέκτασης του χεριού, άρα προέκτασης της θέλησης και της αποφασιστικότητας, πέρα από το σώμα – μια απίστευτη επινόηση δηλαδή. Στους αρχαιότερους πολιτισμούς χρησιμοποιούσαν το ραβδί το χρησιμοποιούσαν για να οδοιπορούν, αλλά και για να οδηγούν τα κοπάδια των ζώων. Αργότερα, το ίδιο το ραβδί εξελίχθηκε σε βασιλικό σκήπτρο, εφ’ όσον ο βασιλιάς είναι ο καλός ποιμένας του λαού του. Ως καλός βοσκός, λοιπόν, έχει το σκήπτρο – ραβδί με το οποίο κυβερνά. Έτσι το απλό ραβδί έγινε σύμβολο της εξουσιαστικής αρχής – μετασχηματίστηκε από κάτι κατώτερο σε κάτι ανώτερο. Ραβδί κρατούσαν και οι ιερείς και οι μάντεις και ο βασιλεύς ως αρχέτυπο ήταν και ιερεύς και μάγος και πολεμιστής. Όμως υπάρχει και το ραβδί που μας κάνει αόρατους, άρα ένα μη συνηθισμένο ραβδί, ένα μαγικό ραβδί, ένα ραβδί που χρησιμοποιείται σε τελετουργικά δρώμενα και μυητικές διαδικασίες. Η πράξη της εξαφάνισης θα πρέπει να σχετίζεται με την εκμηδένιση, με την εξάλειψη ή την εκτόπιση σε δεύτερη μοίρα του προσωπικού στοιχείου και των ατομικών χαρακτηριστικών. 

σχετίζεται με την εκμηδένιση, με την εξάλειψη ή την εκτόπιση σε δεύτερη μοίρα του προσωπικού στοιχείου και των ατομικών χαρακτηριστικών.

Όποιος είναι αφοσιωμένος στο «μεγάλο έργο» και παραχωρεί την πρώτη θέση, όχι στο εγώ αλλά στο έργο, γίνεται «αόρατος». Είναι γεγονός πως για όποιον έχει μπροστά του ένα μεγάλο έργο ή καλείται να γίνει δημιουργικός σε κάποιον τομέα – επιστήμονας, καλλιτέχνης ή οτιδήποτε άλλο – η στάση της «αφάνειας» εξακολουθεί να ισχύει: πρέπει να παραμερίζουμε τον εαυτό μας.(*5) Άρα μια ακόμη ιδιότητα του ραβδιού είναι ότι βάζει το εγώ στην άκρη, παραμερίζει τις επιθυμίες της προσωπικότητας και θέτει σε προτεραιότητα έναν πνευματικό, αόρατο και μη υλικό σκοπό που αφορά στον αγώνα της ψυχής για το κοινό καλό, για ένα παγκόσμιο όραμα δηλαδή που σπάει τα όρια του χάρτη του μικρού εαυτού.

 

Επομένως ο μέγας καινοτόμος της ανθρώπινης συνειδητότητας και του πολιτισμού είναι πάντα εκείνος που μπορεί να υψώσει το μαγικό ραβδί και να γίνει αόρατος – εκείνος που θέτει στόχους στο αόρατο βασίλειο της ψυχής. Έτσι το ραβδί αποκτά σπουδαιότητα καθώς οδηγεί αντικειμενικά σε έναν υπερπροσωπικό σκοπό, σε έναν στόχο ανώτερο από τις εφήμερες προσωπικές επιδιώξεις και επιθυμίες ή επιφανειακές ικανοποιήσεις. Αν έχει το ανθρώπινο ον έναν τέτοιο υπερβατικό στόχο που προσδίδει υψηλή και ουσιαστική νοηματοδότηση στη ζωή του και καθιστά την ψυχή του πυριφλεγέθουσα και αγωνιζόμενη, τότε ο ίδιος ο στόχος και το εσωτερικό του περιεχόμενο βοηθούν το ον να γίνει «αόρατο».

(*1) «Owning Your Own Shadow», Robert Johnson, HarperCollins Publishers Inc

(*2, *3) «Παραμύθια από το Βασίλειο των Μάγων», Ζωή Νικητάκη, εκδόσεις Dharma

(*4) «Φωτομεταβολισμός», Νίκος Στεφανίδης, εκδόσεις Dharma

(*5) «Archetypal patterns in fairy tales», Marie – Louise Franz, Inner City Books

Share the Post:

Related Posts

Books

Παραμύθια από το Βασίλειο των Μάγων

Παραμύθια από το Βασίλειο των Μάγων

Στο βιβλίο αυτό θα συναντήσεις δεκαοχτώ παραμύθια μαζί με μαγικές ζωγραφιές και ποιήματα για θαρραλέα παιδιά και για ενήλικες που διαφύλαξαν άσβεστη τη φλόγα στην καρδιά.

Read More